Қоғамдағы заң мен тәртіптің орнығуы тек құқық қорғау органдарының жұмысына байланысты емес. Ол әр азаматтың өз құқығы мен міндетін білуінен, заң талаптарын құрметтеуінен және құқықтық мәдениетті күнделікті өмір салтына айналдыруынан басталады. Осы ұстанымды негізге алған Шымкент қаласында тұрғындардың құқықтық сауатын арттыруға бағытталған ақпараттық-құқықтық акция өтті.
Қаланың көрікті орындарының біріне айналған жаңадан ашылған Жапон бағында ұйымдастырылған шара «Заң және тәртіп» қағидатының мәнін көпшілікке кеңінен түсіндіруге арналды. Мамандар қала тұрғындарына, жастарға және қоғамдық орынға келген азаматтарға өз құқықтарын қорғаудың жолдарын, интернет-алаяқтықтан сақтанудың амалдарын және құқықтары бұзылған жағдайда қайда әрі қалай жүгіну керектігін түсіндірді.
Ақпараттық акцияны Шымкент қаласындағы Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталық өкілдігі, Жастар ресурстық орталығы, қала әкімдігі, прокуратура, полиция және Экономикалық тергеп-тексеру департаменті бірлесіп ұйымдастырды. Мұндай әріптестік құқықтық сауаттылықты арттырудың жүйелі сипат алып келе жатқанын көрсетеді.
Іс-шара барысында тұрғындарға құқықтық ақпараттар таратылып, күнделікті өмірде кездесуі мүмкін түрлі жағдайларда заң аясында әрекет ету тәртібі түсіндірілді. Әсіресе жастардың құқықтық сауаттылығына ерекше назар аударылды. Өйткені цифрлық технология кең тараған қазіргі кезеңде жас буын интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлерге жиі тап болуы мүмкін. Бейтаныс сілтемеге өту, күмәнді ұсынысқа сену, жеке мәліметтерді бөгде адамдарға беру немесе қаржылық операцияларға жауапсыз қарау – мұның бәрі азаматтың құқықтық және қаржылық сауатының маңызын арттыра түседі.
Сондықтан құқықтық түсіндіру жұмыстарының мәні – азаматқа заң баптарын жаттатуда ғана емес, нақты өмірлік жағдайда дұрыс шешім қабылдауға бағыт-бағдар беруде. Құқығы мен міндетін білетін адам алаяқтықтың құрбаны болудан сақтанып қана қоймай, өзгенің құқығына да құрметпен қарайды. Бұл өз кезегінде қоғамдағы құқық бұзушылықтардың алдын алуға ықпал етеді.
Шымкентте мұндай жұмыстар бір реттік акциямен шектелмейді. Ұйымдастырушылардың айтуынша, құқықтық түсіндіру кездесулері қаладағы шамамен 40 колледж бен 9 жоғары оқу орнында тұрақты түрде өткізіліп келеді. Кездесулерге прокуратура, полиция және Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің мамандары қатысып, жастарға заң талаптарын түсіндіріп, құқықтық қауіпсіздік мәселелері бойынша пайдалы кеңестер береді.
Жастар ресурстық орталығы өкілдерінің пікірінше, мұндағы басты мақсат – жастардың заңды білуін ғана қамтамасыз ету емес, өз құқықтарын қорғаудың нақты тетіктерін меңгеруіне мүмкіндік жасау. Бұл – бүгінгі қоғам үшін аса маңызды міндет. Себебі құқықтық сауаттылық адамның өзіне деген сенімін арттырып, қандай да бір мәселе туындағанда эмоцияға емес, заңға сүйеніп әрекет етуіне жол ашады.
Ал жаңа оқу жылында бұл бағыттағы жұмыстар бірінші курс студенттеріне ерекше назар аудармақ. Қалаға алғаш келген жас студент үшін жаңа орта, жаңа адамдар және жаңа мүмкіндіктермен бірге түрлі тәуекелдер де кездесуі ықтимал. Сондықтан олардың оқу орнының ішкі тәртібін ғана емес, азамат ретінде өз құқықтары мен жауапкершілігін білуі маңызды.
Бүгінде интернет-алаяқтықтың түрі көбейіп, құқықтық мәселелердің сипаты күрделене түскен тұста мұндай профилактикалық жұмыстардың маңызы артып отыр. Құқық бұзушылықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – азаматқа қауіптің қайдан туындайтынын алдын ала түсіндіру. Яғни заңды қорғаудың бір тетігі – заңды білу.
Құқықтық мәдениеті жоғары қоғамда заң – қорқыныштың құралы емес, азаматтың сенімді қорғаны. Өз құқығын білетін, міндетін түсінетін және заңды құрметтейтін азамат елдегі тұрақтылықтың нығаюына өз үлесін қосады.
Сондықтан Жапон бағындағы бұл акцияны жай ғана ақпарат тарату шарасы деп қабылдауға болмайды. Оның астарында маңызды қоғамдық міндет – заңды білетін, жауапкершілікті сезінетін және өз қауіпсіздігіне немқұрайлы қарамайтын азамат қалыптастыру мақсаты жатыр.
